Goście i Atrakcje Festiwalu

MARIUSZ SZCZYGIEŁ

mszczygiel

Spotkanie 7 kwietnia o godz. 17.30, AUDITORIUM MAXIMUM PWSZ – bud. F
           Pilskich Czytelników i osoby zainteresowane wydarzeniami kulturalnymi na najwyższym poziomie, z pewnością ucieszy wiadomość, że podczas tegorocznego Festiwalu Nauki będziemy mieli wspaniałą  okazję spotkania ze znanym, nie tylko w kraju, reportażystą i pisarzem, który wprowadził niezwykłą wartość w relacje polsko-czeskie.
Prawie każdy z nas ma jakieś doświadczenia i wyobrażenia o naszych południowych Sąsiadach, jednak to właśnie Mariuszowi Szczygłowi zawdzięczamy bogaty i życzliwy, ale niepozbawiony profesjonalnego dystansu dziennikarskiego, obraz Czech. Niezmiennie jest to jednak obraz budzący sympatię, a czasem nawet podziw.
            „Zresztą doszedłem do wniosku, że po to właśnie zostali wymyśleni Czesi – żeby wprowadzać Polaków w dobry nastrój. Wszystkie teksty w tym tomie ( tzn. „Laska nebeska” – dop.PWSZ) określiłbym jako kulturę czeską w wersji pocieszycielskiej. Mam nadzieję, że poprawi humor wielu osobom i inaczej zaczną patrzeć na swoje problemy” (www.polskieradio.pl „Czechów wymyślono, by poprawiali nam nastrój”).
***
            Gość VIII Festiwalu Nauki w Pile, Mariusz Szczygieł, jest autorem bestsellerowych książek. Jego „Gottland” zdobył Europejską Nagrodę Literacką 2009 oraz Nike Czytelników 2007, został także książką roku Warszawskiej Premiery Literackiej.
Książki Mariusza Szczygła wydawane są w trzynastu krajach.
Jest On także autorem antologii polskiego reportażu po 1989 roku „20 lat nowej Polski w reportażach według Mariusza Szczygła”. Właśnie zakończył pracę nad wydaniem dwutomowej „Antologii 100/XX”, czyli stu najważniejszych polskich reportaży XX wieku.
Jest reporterem, od 1990 roku związanym z „Gazetą Wyborczą”. W latach 1995-2001 prowadził pierwszy w historii polskiej telewizji talk-show „Na każdy temat”. Wraz z Pawłem Goźlińskim i Wojciechem Tochmanem jest współzałożycielem Instytutu Reportażu.
W 2013 r. został DZIENNIKARZEM ROKU. Nagroda GRAND-PRESS obecnie uznawana jest za jedną z najbardziej prestiżowych nagród w świecie polskich mediów.

Bibliografia:
„Niedziela, która zdarzyła się w środę” (1996, wyd. I)
„Gottland” (2006, wyd. I)
„Kaprysik” (2010)
„Zrób sobie raj” (2010)
„Láska nebeská”(2012)

JAN SAUDEK – SPOTKANIE Z TWÓRCZOŚCIĄ

saudek-tworczosc

źródło: en.cafa.com.cn

8 kwietnia 2014 r. o godz. 17.00:
- film „Jan Saudek – PRASKA WIOSNA 1990” – reż.  Jérome de Missolz, sala konferencyjna Biblioteki Głównej PWSZ (Wstęp tylko dla widzów pełnoletnich)
- Wystawa reprodukcji fotografii Jana Saudka, Galeria „Na poddaszu”

***
Podczas II wojny światowej Saudek wraz z bratem więziony był w dziecięcym obozie koncentracyjnym, nieopodal polskiej granicy. Wielki wpływ na kształtowanie się jego stylu miał panujący w latach młodości okres komunizmu, kiedy to Saudek wywoływał raczej własne marzenia, niż zdjęcia odzwierciedlające rzeczywistość.

Po zakończeniu wojny pracował jako pomocnik drukarza, by w 1969 wylecieć do Stanów i nadać rozpęd swojej karierze fotografa-artysty.

Jan Saudek jest w tej chwili najbardziej rozpoznawalnym na świecie czeskim fotografem. W 1972 – jak sam pisze – znalazł swoją ŚCIANĘ, nie mając pojęcia, jak ważna i znacząca okaże się ona dla niego w przyszłości. Słynna ściana to coś więcej, niż oryginalna scenografia. Saudek nawet po wyprowadzce z pierwszego mieszkania – w którym faktycznie taka scenografia była obecna – instalował imitację ściany w pomieszczeniu pełniącym rolę studia fotograficznego. Nieważne było, w której części Pragi aktualnie mieszkał – ściana zawsze musiała tam być.

Czeski artysta był w stanie uzyskać w ten sposób swoistą ciągłość twórczości. Ściana ma dla Saudka przede wszystkim znaczenie sentymentalne. Przypomina mu o przeszłości. Jest jej częścią. I jego częścią. W latach 70-tych powstają jedne z jego słynniejszych dzieł – na tle odrapanej ściany pozują mu kobiety, które nijak mają się do teraźniejszych kanonów urody. Większość z nich jest albo otyła, albo kaleka; zawsze natomiast są to panie dojrzałe. Wiele głosów wskazuje na to, jakoby Saudek w swojej twórczości ocierał się o turpizm czy wręcz
o wulgarność.

Fascynacją czeskiego geniusza fotografii są obrazy z życia – od narodzin, przez dojrzewanie, dorosłość i starość. Saudek zatacza koło, cały czas koncentrując się na kobiecie jako źródle życia.

Okno to kolejny, powracający motyw w twórczości Saudka. Pod charakterystycznie wykrzywionym obiektem umiejscawiał ludzi, dzieci, dłonie, senne koszmary. Wszystkie najbardziej znane prace Saudka powstały przed okresem fotografii cyfrowej. Najczęściej mówi się o nim jako o „magiku ciemni”, jednak nie każdy wie, że baśniowe kolory na kadrach nie powstawały wyłącznie wskutek sprawnego wykorzystania chemii. Saudek nakładał farbę bezpośrednio na gotowe już zdjęcia. Początkowo zabieg ten praktykował ze względu na trudną dostępność filmu barwnego. Potem weszło mu to w nawyki stało się charakterystyczną cechą jego dzieł.

Fotografia bez historii w tle jest nic niewarta.” – mówi Saudek. „Pewnego dnia zatrzymał mnie na ulicy bezdomny i poprosił, żebym sfotografował jego psa. Zgodziłem się, i zabrałem się do roboty tak starannie jakbym pracował za milion koron. Rezultat mnie zaskoczył, zrozumiałem jak wiele im jesteśmy winni: było tam wszystko – samotność, tęsknota, smutek bez końca. Nie było tam tylko jednej rzeczy – wyrzutu. Dokończyłem pracę nad tą fotografią, oprawiłem w ramki i chciałem zanieść ją tym dwóm bezdomnym przyjaciołom. Długo chodziłem po ulicach szukając, ale już nigdy więcej nie było mi dane ich spotkać”.

Uwaga! Spotkanie stanowi wyjątkową okazję zakupu albumu fotografii Jana Saudka, sprowadzanego na pilski Festiwal Nauki prosto z Pragi! Cena 120 zł

LESZEK MAZAN

leszek-mazan

Spotkanie 11 kwietnia o godz. 11.30, bud. C, sala konferencyjna

Krakus z Nowego Sącza, Galicjanin z dziada pradziada, wielbiciel upadłej i rozpadłej w drobny mak monarchii Franciszka Józefa, smakosz literatury Haška, krew z krwi Polak zawirusowany Czechami i Czechów kulturą. Człek prostolinijny, słowiańskie pachole, ale o stu twarzach i rozlicznych acz rozbieżnych  zainteresowaniach.

Twórca Polskiej Partii Łysych, Profesor Szwejkologii Stosowanej z nadania Czeskiej Akademii Haszkologicznej, Honorowy Hejnalista Mariacki, współtwórca krakauerologii czyli nauki o wyższości Krakowa nad resztą świata. Do tego wszystkiego niezrównany gawędziarz, dziennikarz, pisarz.

Autor  esejów historycznych  A to Polska właśnie (1987), literackiego przewodnika Kraków dla początkujących (1986,1994), Legendy złotej trąbki (1988,1993).

Stopniami szwejkologicznego wtajemniczenia były takie pozycje jak: Wy mnie jeszcze nie znacie (przyczynki szwejkologiczne (1992), Wy mnie jeszcze nie znacie (czyli prawie wszystko o Szwejku i jego Najjaśniejszej Epoce – wydanie poszerzone, 2003).

Ukochanej monarchii austro-węgierskiej poświęcił: Zdarzenia z życia naszego Monarchy (anegdoty literackie, 1996); wspólnie z Mieczysławem Czumą: Austriackie gadanie, czyli encyklopedia galicyjska (1998).

JANOSIK. OD RZECZYWISTOŚCI DO LEGENDY

janosik-head

wernisaż wystawy: 7 kwietnia, godz. 14.00 Auditorium Maximum

Wprowadzenie: Ruzena Antolova - autorka wystawy (Muzeum Janka Krala w Liptovskim Mikulaszu) oraz Ludmila Miller (Dział Programowy Instytutu Słowackiego w Warszawie)

W ubiegłym roku obchodziliśmy 325. rocznicę narodzin oraz 300. rocznicę egzekucji najsłynniejszego słowackiego zbójnika Juraja Janosika, znanego nie tylko na Słowacji, ale również w Polsce, na Morawach oraz na Śląsku.

Prezentowana wystawa stała się znakomitą okazją do przedstawienia Janosika, z jednej strony jako postaci historycznej z drugiej zaś jako legendy, która do dziś stanowi fenomen w słowackiej i polskiej kulturze.

Wystawa została przygotowana przez Muzeum Janka Kráľa w Liptowskim Mikulaszu. Wystawa przygotowana została w dwóch językach: polskim oraz słowackim, i jak do tej pory, z uwagi na ilość wykorzystanych materiałów historycznych i fotograficznych, jest najpełniejszą prezentacją dokumentującą wspomnianą tematykę. Wystawa składa się z 17 paneli, których uzupełnieniem są dwa obiekty: deresz (czyli ławka, na której wymierzano chłosty), a także szubienica z hakiem.

Wystawa tematycznie nawiązuje do podobnych zarówno w Polsce, jak i na Słowacji, warunków społecznych panujących w danym okresie oraz do zbójnickich tradycji, których symbolem stała się postać najpopularniejszego karpackiego zbójnika – Juraja Janosika.

- w ramach wernisażu wystawy o Janosiku
SPOTKANIE Z WŁADZAMI SAMORZĄDU W LIPTOVSKIM MIKULASZU
mestoLM

7 kwietnia, godz. 14.00 Auditorium Maximum

Milan Kružliak – Wiceburmistrz miasta Liptovski Mikulasz www.mikulas.sk